Od czasu, kiedy we wrześniu ubiegłego roku w Bramie Berlińskiej był eksponowany pewien pradziejowy miecz, pojawiło się wiele pytań odnośnie tego właśnie zabytku. Przedmiot ten wzbudził duże zainteresowanie i wywołał sporo spekulacji tak na temat chronologii, jak i miejsca jego znalezienia. Stąd kilka słów o tym niezwykłym artefakcie. Nasz miecz odkryto niedaleko Kostrzyna (szczegóły odkrycia z uwagi na wagę znaleziska są ściśle tajne). Miecz poddano w Szczecinie specjalistycznej, kosztownej konserwacji. Po wykonaniu zabiegów konserwatorskich okazało się, że został on wykonany z brązu, ma długość ok. 50 cm (z czego sama rękojeść ma 7,3 cm). Rękojeść miecza pierwotnie na pewno była drewniana bądź wykonana z rogu. Przez środek ostrza od kolca po nasadę rękojeści biegnie wąskie zgrubienie – żeberko zapobiegające nadmiernemu wyginaniu się ostrza.

Biorąc pod uwagę kształt i rozmiary naszego niezwykłego zabytku wstępnie można go datować mniej więcej na lata 1500-1300 przed naszą erą. Zabytek ten należy łączyć z ludnością tzw. kultury pól mogiłowych, która w starszym okresie epoki brązu przebywała na pobliskich terenach. W Polsce archeolodzy nazwali wschodnią część wyżej wymienionej kultury – kulturą przedłużycką (zajmowała ona tereny Śląska, Wielkopolski, wschodniej Brandenburgii, części Ziemi Lubuskiej). W starszym okresie epoki brązu miały miejsce znaczne przemieszczenia ludności w Europie środkowej, był to swoisty okres wędrówek ludów. Ruchy migracyjne były przypuszczalnie związane z wojnami; to właśnie one z kolei spowodowały dalsze udoskonalenie oręża. Pojawiły się wówczas nowe typy broni wykonanej z brązu - groty oszczepów, sztylety (kilka takich sztyletów można zobaczyć w Bramie Berlińskiej) oraz właśnie miecze. Ten rodzaj broni jest w tym czasie zdecydowaną nowością (można powiedzieć “nowinką techniczną”). Podobnie jak nasz “lubuski” egzemplarz pozostałe przykłady z tych czasów nie miały specjalnie dużych rozmiarów, ich długość bowiem rzadko przekraczała 60 cm. Ta forma broni w omawianym okresie występuje w niewielkich ilościach w Polsce. Musiała być to broń wybitnie elitarna, stanowiąca uzbrojenie tylko nielicznej, określonej grupy wojowników, może wodzów(?). Niewykluczone, iż był to obiekt często nie zrealizowanych marzeń i westchnień płci brzydkiej ówczesnej epoki... Nasuwają się liczne pytania i wątpliwości: czy nasz miecz był przedmiotem importowanym? Jeśli tak to zapewne sprowadzono go gdzieś z terenów dzisiejszych Węgier. Czy ten element uzbrojenia ludność miejscowa wyprodukowała samodzielnie? Jeśli tak, to skąd wzięła surowiec do obróbki metalu? Dokładne analizy fizykochemiczne być może rozwieją niektóre wątpliwości. A może okaże się, że nasz miecz to najstarszy przykład białej broni w Polsce? Czy tak jest dowiemy się po przeprowadzeniu specjalistycznych badań.
Muzeum Twierdzy www.muzeum.kostrzyn.pl
 

foto. Dyrektor Muzeum prezentuje zabytkowy miecz